|
objectvertising
onzichtbare zendertjes overal
Snuffelchips of Really Fun Interactive Devices? Mini USA is begin 2007 een proef gestart met originele toepassing van rfid-chips oftewel radiotags. Een duizendtal Amerikaanse bezitters van een Mini kunnen een sleutelhanger (key fob) aanvragen die voorzien is van zo'n chip. Als ze zich vervolgens op de weg begeven, worden ze op een aantal lokaties in vier steden begroet door zogenaamde Mini Motorboards: billboards met een lichtkrant die persoonsgerichte teksten toont. De teksten zijn afgestemd op de informatie die de Mini-bezitter vrijwillig heeft doorgegeven aan Mini USA. De zendertjes worden binnen een straal van bijna tweehonderd meter ontdekt.
Het project is een initiatief van reclamebureau BSSP dat alleen al met free publicity de investering van Mini USA dik heeft terugverdiend. De actie van Mini blaast namelijk nieuw leven in het privacy-debat dat door het gebruik van radiotags op gang gekomen is. Deze mini-zendertjes worden naar verwachting in de nabije toekomst zo goedkoop dat ze overal in opgenomen kunnen worden: in kleding, in de verpakking van levensmiddelen, in bankbiljetten en zelfs in mensen en dieren. Huisdieren en vee worden al langer voorzien van een chipje onder de huid waarmee identificatie een fluitje van een cent is, en een jaar of drie geleden kwamen de eerste mensen in het nieuws die zich vrijwillig hadden laten taggen. De Baja Beach Club in Rotterdam voorzag zeventig vip-klanten van een chip waarmee ze makkelijk toegang krijgen tot de club en kunnen afrekenen. Het Rotterdamse experiment werd ook uitgevoerd door de Baja Beach Club in Barcelona.
De vip-chip die Baja gebruikt, is afkomstig van VeriChip in Florida. Deze onderneming voorziet allerlei handige toepassingen (niet alleen met ingeplante chips, maar ook met armbandjes en andere dragers) voor patiënten, bewoners van bejaardenhuizen, kinderen en pasgeboren baby's. Volgens VeriChip worden er jaarlijks tweeduizend baby's verwisseld bij geboorte, en een tag in een enkelbandje helpt dat voorkomen. Het bedrijf bepleit nu onderhuidse tags bij militairen. Op deze manier zouden soldaten snel te identificeren zijn. Het is zelfs mogelijk het gebruik van een wapen te beperken tot soldaten die daar toestemming voor hebben, of friendly fire te voorkomen. Sterker nog, dat deed rfid reeds in de tweede wereldoorlog, toen radio transponders in geallieerde vliegtuigen gebruikt werden om onderlinge herkenning mogelijk te maken. Alleen zijn die transponders nu zo groot als een rijstkorrel.
Contactless Commerce
Onderhuidse toepassingen van rfid zijn nog schaars, maar als hulpmiddel bij logistiek en identificatie door middel van pasjes en armbandjes zijn radiotags nu snel in opkomst. In 2007 worden volgens ID TechEx 1,7 miljard nieuwe rfid-chips toegevoegd aan het reeds bestaande arsenaal van 3,7 miljard. In 2006 werden er 200 miljoen tags voor logistieke doeleinden verkocht, en 350 miljoen chips voor smartcards. Een interessante toepassing is contactless commerce. Voorbeeld is het openbaar vervoer in Londen dat sinds 2003 toegankelijk is met de zogenaamde Oyster Card die een rfid-chip bevat. Dat project is zo succesvol (meer dan tien miljoen gebruikers en 60% van alle transacties) dat de reikwijdte uitgebreid wordt naar andere trein- en busverbindingen in het Verenigd Koninkrijk. Bezitters van een Oyster Card komen bovendien in aanmerking voor gunstige 2-for-1 deals bij restaurants en andere bestemmingen in de stad. Een vergelijkbaar programma wordt in Nederland ingevoerd onder de naam OV-Chipkaart. Na een proef in de regio Rotterdam zal de kaart in 2007 in heel Nederland ingevoerd worden.
Een vergelijkbaar systeem wordt al sinds 1999 door Shell gebruikt onder de naam EasyPay. De klant krijgt een sleutelhanger met rfid-chip die gebruikt kan worden om brandstof te betalen. Als aardigheidje heeft Shell in 2000 tijdelijk een speciaal Swatch-horloge verkocht waar dezelfde radiotag in opgenomen was. Een andere toepassing van vergelijkbare technologie zijn de elektronische autosleutels waarmee portieren geopend worden. Deze rfid-chip staat bekend als dst-tag. Ook smartcards die toegang geven tot kantoren of hotelkamers zijn vaak voorzien van radio-tags.
 Er zijn meer slimme kaarten. Europay, Mastercard en Visa werken in de EMV-alliantie samen aan de invoering van zogenaamde wave and pay kaarten die voorzien zijn van een radio-tag, waarmee contactloos betalen mogelijk wordt. American Express hanteert een vergelijkbare technologie voor zijn ExpressPay. De Visa Wave Card wordt nu in Engeland gelanceerd. Mastercard op zijn beurt heeft de OneSmart PayPass geintroduceerd. In Nederland is de PayPass nog niet ingevoerd, maar het Oostenrijkse bedrijf Laks brengt samen met Mastercard horloges op de markt die voorzien zijn van PayPass-technologie. Een aparte creditcard wordt daarmee overbodig. Wie in een restaurant de rekening gepresenteerd wil krijgen, hoeft alleen maar even op zijn kredietklokje te tikken. Het hoeft geen betoog dat zulke horloges ook de plaats in kunnen nemen van andere smartcards, als digitale sleutel tot kantoren bijvoorbeeld of als klantenkaart.
Nieuwe Nederlandse rijbewijzen en paspoorten bevatten sinds het najaar van 2006 een radiotag, en ook kentekenbewijzen worden waarschijnlijk voorzien van deze technologie. Daarbij valt op dat de uitdrukking rfid vervangen is door het algemene begrip 'contactloze chip'. Het blijft een gevoelig onderwerp, die snuffelchip. Toen het blad Elsevier Retail suggereerde dat de opvolger van AH's Bonuskaart een radiotag zou hebben, ontkende de Zaanse winkelketen in alle toonaarden. Er zijn in het buitenland immers wat foutjes gemaakt bij de lancering van rfid, dus nu zijn grote bedrijven voorzichtig met identificatie-noviteiten. Het winkelbedrijf Metro in Duitsland was zo trots op zijn Future Store vol rfid-technologie, dat het vergat te melden dat ook de klantenkaarten van deze winkel een radiotag bevatten waarmee de wandelroute van individuele klanten door de winkel te volgen is. En Benetton haalde bakzeil toen er een boycot dreigde nadat Philips gemeld had dat het Italiaanse kledingbedrijf rfid-chips in zijn kleding wilde verwerken.
 Om niet het label van snuffelchip te krijgen, zijn meer real fun interactive demo's nodig. En die zijn best te vinden. Het Amsterdams Toerisme & Congres Bureau verkoopt een speciale I Amsterdam Card die toeristen toegang geeft tot vijfentwintig musea en korting bij attracties en restaurants. De kaart bevat een rfid-chip die herkend wordt door draadloze ontvangers op deze lokaties. Het ATCB werkt samen met andere steden in European City Tourism aan European City Cards. De technologie voor de nieuwe Amsterdamse kaart en de readers bij de betrokken instellingen wordt geleverd door Dialoc ID in Harderwijk, dat ook leverancier is van Feijenoord's seizoenkaarten, de Nationale Bibliotheekkaart en diverse zogenaamde huisvuilpassen, allemaal uitgerust met een radiotag.
Een originele toepassing is ontwikkeld door Nike en Apple, die samen een sportkit op de markt brengen waarbij de loopbeweging via een zendertje met radio-tag doorgegeven wordt aan de iPod. De dienst wordt aangeprezen onder het label Nike+ en bestaat uit speciaal geprepareerde schoenen, een sensor en een iPod Nano met ontvanger. Gebruikers kunnen op hun computer hun eigen prestatie bestuderen en via de speciale website deelnemen aan virtuele runs. Binnen enkele maanden hadden hackers echter al uitgevogeld hoe ze deze signalen van deze really fit interactive devices konden aftappen. Dat nieuws werd door Apple en Nike volledig genegeerd.
Gedurfd is ook de flagship store die Prada in New York in 2001 opende, waar uitgebreid gebruik is gemaakt van rfid-technologie. Het bureau IDEO uit Londen bouwde een interactieve paskamer met een spiegel die het beeld even vertraagt (zodat de klant ook zijn achterkant goed kan zien). In de paskamer worden de radio-tags van de meegenomen kleding gescand, opdat de klant van aanvullende informatie voorzien kan worden. Die klant krijgt bovendien een rfid-kaart waarmee informatie verzameld wordt die dient om de service beter af te stemmen. De winkel is zowel in stijl als toegepaste technologie een showcase voor de innovatiekracht van Prada.
Geïnspireerd op deze case is waarschijnlijk de spiegel die door The Big Space uit Milaan en Paxar uit New York begin 2007 op de markt is gebracht. Deze Magic Mirror leest de rfid-tags die aan kleding bevestigd zijn, en geeft adviezen voor complementaire kleding, alternatieve kleuren en maten, en informatie over prijzen en beschikbaarheid. Een voorloper van deze spiegel die barcodes kon lezen, is anderhalf jaar beproefd bij het Engelse warenhuis Debenhams, met een positief effect op de verkoop van vijf procent plus.
De spiegel van Prada heeft meer ontwerpers geïnspireerd, want ook IconNicholson in New York plaatst de interactive mirror centraal in zijn visie op de shop van de toekomst. IconNicholson was betrokken bij de Prada Store, maar het bureau gaat nu een stap verder door de link te leggen tussen near-field communication (nfc is een variant op rfid) en social retailing. Het idee is dat de spiegel niet alleen toegang geeft tot informatie over modellen, kleuren, prijzen en lokale beschikbaarheid, maar ook als medium fungeert dat door klanten gebruikt kan worden om hun pas-ervaring te delen met familie en vrienden. Een digitale variant op: "badmeester, zit mijn bikini wel goed?" De spiegel kan ook ingezet worden om de webshop toegankelijk te maken vanuit de winkel, of op andere lokaties. Zien we hier het begin van de fashion vending machine, de modomaat?
Convenience of Proximity?
Smartcards zijn gemakkelijk voor de klant (snel identificeren, snel betalen, beter informeren) en kostenbesparend voor de bedrijven die deze chips gebruiken, maar niet alle convenience cases zijn voorbeelden van proximity marketing. Daarvoor dient lokatie een rol te spelen in de toespitsing van communicatie en diensten. In het geval van OV-kaarten is lokatie bepalend voor de prijs, maar zijn er andere voorbeelden waar smartcards of andere rfid-toepassingen werkelijk tot proximity marketing leiden? Door de felle reactie van privacy advocates (zoals die van Caspian, bekend van de uitdrukking Spychips) op de rfid-chip in de klantenkaart waar Metro mee experimenteerde in 2004, zijn andere retailers nu kopschuw geworden voor al te slimme smartcards. Dat remt de ontwikkeling enorm, en misschien niet onterecht.
Toch wordt er nog steeds geëxperimenteerd met rfid voor location based services. In Tokio is begin 2007 het Ubiquitous Network Project van start gegaan, waarbij bezoekers van de wijk Ginza boodschappen ontvangen via hun smartphone of een speciale receiver die reageert op de signalen van tienduizend radio-tags alsmede bluetooth- en wifi-zenders die in de omgeving zijn geplaatst. De zendertjes zitten onder andere in straatlantaarns en stoeptegels verstopt. Het project is gebaseerd op een visie van Ken Sakamura, de hoogleraar aan de Universiteit van Tokio die medion jaren tachtig aan de basis stond van TRON: een open systeem dat als basis dient voor een netwerk van verbonden objecten.
Een kleinschalige proef vindt plaats in India, waar het bedrijf Consumer Vision met een kledingzaak in Bombay een programma begint dat klanten voorziet van een smartcard of sleutelhanger met radiotag die een welkomstscherm activeert bij binnenkomst, waarna de bezoeker persoonlijke aanbiedingen voorgeschoteld krijgt op zijn mobiele telefoon. De technologie noch deze toepassing zijn opzienbarend, maar het is een signaal dat retailers toch durven experimenteren met draadloze identificatie.
Een andere proef zou in het derde kwartaal van 2007 in Nederland geïnitieerd worden door C-1000, KPN en de Rabobank. Dit drietal wil honderd proefpersonen uitrusten met een mobiele telefoon die voorzien is van een nfc-chip zodat getest kan worden hoe contactloos betalen bevalt. Het is niet de eerste proef met nfc in Nederland, want de Japanse creditcard maatschappij JCB doet een vergelijkbare test met honderd klanten en een tiental middenstanders in het Amsterdamse WTC-gebied. Het C-1000 project is echter uitgesteld totdat veiligheid en stabiliteit gegarandeerd kunnen worden. Ondertussen promoot de Rabobank deze technologie, ondermeer met een demo bij FEBO in Amsterdam, waar een kroket uit de nuur betaald kan worden met een mobieltje met nfc-chip.
De nfc-technologie wordt gepushed door technologieleveranciers zoals NXP (het voormalige Philips Semiconductors) en producenten van smartphones, als alternatief voor rfid in de consumentenmarkt. Deze radiotag is immers besmet. Wellicht dat een nieuwe naam en opt-in toepassingen de publieke opinie doen omslaan. Nokia heeft inmiddels al weer een nieuwe technologie toegevoegd aan het publieke domein. Rubee, dat klinkt een stuk sympathieker dan rfid. Er zijn nog geen voorbeelden van contactless commerce of proximity marketing waarin rubee is toegepast.
|
|
|
|
|
|
